wat? - doel? - voor wie? - verloop van een HERGO?
Wat is HERGO?
Het herstelgericht groepsoverleg (HERGO) is een samenkomst van de minderjarige dader en het slachtoffer, elk met hun achterban. Zij gaan samen op zoek gaan naar een oplossing voor de gevolgen van het delict.
Dit gebeurt onder leiding van een onpartijdige moderator en een co-moderator en in aanwezigheid van een politieambtenaar. De advocaat van beide partijen, alsook de consulent van de jongere mag op het overleg aanwezig zijn.
De achterban bestaat uit steunfiguren zoals : ouders, familie, vertrouwenspersonen uit de onmiddellijke omgeving,... . Partijen kiezen zelf wie ze meebrengen ter ondersteuning.
Als de partijen een akkoord bereiken, wordt dit neergeschreven in een intentieverklaring. Deze intentieverklaring bevat de stappen die de jongere zal ondernemen om de materiële en/of morele schade te herstellen voor het slachtoffer, en/of de maatschappij en om verdere feiten in de toekomst te vermijden.
In de (her)nieuw(d)e jeugdwet werd HERGO opgenomen als volwaardig herstelrechtelijk aanbod op jeugdrechtbankniveau.
Het herstelgericht groepsoverleg is op vier werkingsprincipes gebaseerd :
Een Hergo is :
- vrijwillig :Niemand van de direct betrokken partijen is verplicht deel te nemen. een hergo is een vrijwillig aanbod, waar men al dan niet kan in mee stappen. Dit wil dus ook zeggen als men beslist om mee te werken dat men ten allen tijde kan beslissen er opnieuw uit te stappen.
- vertrouwelijk :De gesprekken die in het kader van het HERGO plaatsvinden zijn vertrouwelijk. Wat binnen HERGO aan bod komt, wordt niet verder verteld, tenzij partijen akkoord gaan om bepaalde elementen aan de jeugdrechter over te brengen.
- meerzijdig partijdig :De moderatoren stellen zich neutraal (of beter : meerzijdig partijdig) op. De moderatoren zijn er zowel voor de verdachte als het slachtoffer, houden hun beider belangen in het oog en zorgen ervoor dat het evenwicht tussen de partijen niet verstoord wordt.
- transparant:De moderatoren verduidelijken aan de direct betrokken partijen hun rol, mogelijkheden en beperkingen, het doel en de grenzen van HERGO. Ze houden op geen enkel moment informatie achter.
Doel:
Een HERGO biedt aan het slachtoffer een mogelijkheid om duidelijk te maken wat de feiten betekend hebben en/of wat de eventuele gevolgen hiervan zijn (geweest). Door een ontmoeting met de dader kan hij meer vernemen over de jongere en zijn achtergrond en antwoorden krijgen op zijn vragen. Het slachtoffer wordt actief betrokken in het zoeken naar een vorm van herstel.
De dader krijgt door deelname aan HERGO de kans om beter te begrijpen wat de gevolgen zijn van zijn gedrag. Gesteund door zijn achterban dient hij zelf een oplossing te zoeken om zijn fout zo goed mogelijk te herstellen. De jongere kan op die manier verantwoordelijkheid opnemen voor de feiten en een voorstel doen om in de toekomst herhaling van de feiten te vermijden.
Voor wie:
Het profiel bestaat uit de volgende elementen :
De delicten :
- alle misdrijven met uitzondering van loutere drugsdelicten;
- druggerelateerde feiten worden wel opgenomen;
- er is sprake van een aanwijsbaar slachtoffer;
- er is een aanwijsbare vorm van schade;
- de schade is van materiële en/of morele en/of financiële aard.
- is minderjarig op het ogenblik van de feiten;
- woont in Limburg;
- is bereid om mee te werken.
- de jeugdrechtbank.
Er zijn ook bijkomende elementen die bepalen of een HERGO kan doorgaan, deze elementen worden dan ook onderzocht door de moderator:
Mensen uit de onmiddellijke omgeving van de jongere die hem op een constructieve wijze willen bijstaan in het groepsoverleg (ouders, andere familie, leerkrachten, opvoeders,…)
Rechtstreekse betrokkenheid: effectief persoonlijk willen participeren aan het groepsoverleg; onrechtstreekse betrokkenheid: een inbreng/vertegenwoordiging via derden of via brief, videoboodschap, telefoon, … Geen betrokkenheid (keuze om op geen enkele wijze te willen participeren): Hergo kan niet doorgaan.
Verloop van een HERGO:
Wanneer een jongere een HERGO krijgt voorgesteld door de jeugdrechter, worden er vanuit de jeugdrechtbank brieven verstuurd naar dader en slachtoffer. Beide partijen krijgen vanaf dan de kans om contact op te nemen met BAAL om te melden of ze al dan niet op dit aanbod wensen in te gaan.
BAAL ontvangt een afschrift van de beschikking/ vonnis en een kopie van de verzonden brieven aan de partijen.
Als zowel dader als slachtoffer positief reageren, wordt met elk een afspraak vastgelegd voor een eerste huisbezoek waarin HERGO wordt toegelicht. In overleg met de betrokkenen wordt bekeken wie (steunfiguren, advocaat, …) aanwezig zal zijn op de samenkomst. Dan volgen er voorbereidende gesprekken met deze personen, alsook een zoektocht naar een geschikte datum en plaats.
De HERGO-bijeenkomst kent een structureel verloop. Na de verwelkoming licht de moderator het doel en het verloop van de bijeenkomst toe. Alle aanwezigen stellen zichzelf voor en de moderator verduidelijkt ieders rol in het overleg.
De eerste fase van de HERGO start met de toelichting van de feiten door de politieambtenaar en de erkenning ervan door de jongere. Daarna doen het slachtoffer en diens steunfiguren hun verhaal. Zij krijgen de kans om te vertellen wat de feiten voor hen betekenen en welke de gevolgen zijn. Hun vragen en verwachtingen naar de jongere komen hierbij ook aan bod. De jongere en zijn of haar achterban kunnen hierop reageren, evenals de advocaat van de jongere, de politieambtenaar en de consulent.
In de tweede fase gaat de jongere met zijn of haar ouders en steunfiguren apart zitten om een intentieplan uit te werken. Dit plan moet rekening houden met de vragen en verwachtingen van het slachtoffer. Zij bekijken ook wat de jongere zal doen als herstel naar de gemeenschap toe en hoe herhaling in de toekomst voorkomen kan worden. Hoe dit intentieplan eruit ziet, ligt niet vast. De betrokkenen kunnen hierin creatief zijn.
In de derde fase van de HERGO stelt de jongere het plan voor aan de ganse groep. Alle aanwezigen kunnen hierop reageren. de bedoeling is te komen tot een intentieverklaring waar iedereen kan achterstaan.
Deze intentieverklaring wordt voorgelegd aan de jeugdrechter. Indien de jeugdrechter de inhoud van de intentieverklaring onvoldoende vindt, kan de jeugdrechter bijkomende voorwaarden stellen. Na de homologatie door de jeugdrechter kan begonnen worden met de uitvoering van de intenties. De achterban dient de jongere te ondersteunen/begeleiden/controleren bij deze uitvoering.
Vanuit BAAL wordt de uitvoering van de intentieverklaring eveneens opgevolgd. De eindverantwoordelijkheid van de opvolging van HERGO berust bij de consulent van de sociale dienst van de jeugdrechtbank.
Na het al dan niet (gedeeltelijk) uitvoeren van de intentieverklaring, geeft de jeugdrechter hieraan een passend gevolg. Op elk moment kan het slachtoffer ook zijn rechten als burgerlijke partij nog laten gelden.